dinsdag, 6 januari 1942

In de Verenigde Staten geldt de dienstplicht voor mannen van 20 tot 44 jaar. Generaal Wavell, die benoemd is tot opperbevelhebber van de gezamenlijke strijdkrachten van het ABCD-blok (America, Britain, China, Dutch East Indies) in het Zuidwestelijk deel van de Stille Zuidzee (uitgezonderd Brits-Indië en Australië), vestigt zijn zetel te Batavia. Na Dr. Van Mook, komt ook de gouverneur-generaal van Nederlands-Indië in Australië aan voor onderhandelingen. De Japanners ontplooien een grote verkenningsactiviteit boven onze archipel en bombarderen Tarakan, het petroleumcentrum op Noordoost Nederlands-Borneo. Roosevelts bewapeningsprogramma noemt voor 1942 een productie van 60.000 vliegtuigen, dus een viervoudiging van het afgelopen jaar, en voor 1943 zelfs van 125.000 toestellen.

zondag, 11 januari 1942

De Japanners landen op Nederlands-Borneo bij Tarakan en op Celebes bij Menado. Op Malakka, op weg naar Singapore, hebben zij Selangor reeds achter de rug en Kuala Lumpur veroverd. De Amerikanen handhaven zich op Corregidor en Bataan.

maandag, 12 januari 1942

Tarakan en Menado capituleren; in de Minahassa wordt nog fel gevochten. Het offensief dat nu tegen Nederlands-Indië is ingezet, beweegt zich tussen Borneo en Celebes in de richting van Java en Nieuw-Guinea. In het opperbevel zullen ook Nederlands-Indische, Chinese en Australische officieren worden opgenomen. De sterkte van ons Indische leger bedraagt 100.000 man.

woensdag, 14 januari 1942

Dr. Van Mook vliegt van Australië naar Washington. De Nederlandse politie wordt gereorganiseerd: "men dient volkomen bereidheid tot medewerking aan de opbouw van de Nederlandse Staat te tonen, ook onder de huidige omstandigheden, evenals een loyale houding tegenover de bezettende macht".

woensdag, 14 januari 1942

Na de stuiver worden ook zinken munten ingevoerd van 25, 10, 2,5 en 1 cent.

donderdag, 15 januari 1942

De Japanners bestoken de Molukken, Nieuw-Guinea, Balikpapan en de Riouw-archipel vanuit de lucht. Malta heeft zijn 1200ste luchtaanval te verduren gehad.

vrijdag, 16 januari 1942

Te Rio de Janeiro wordt een Pan-Amerikaanse conferentie geopend.

zaterdag, 17 januari 1942

Churchill keert uit de VS terug in Londen. De Japanse opmars op Malakka vindt buitengewoon snel plaats en is tot op 100 km afstand van Singapore genaderd, waarop de Britse troepen, ter sterkte van circa 30.000 man, zich terugtrekken. In China vermelden de Japanners het "verpletteren van 30 divisies van Tsjoenking" bij Tsjangsja.

maandag, 19 januari 1942

De verbinding tussen Brits-Indië en Singapore is verbroken, daar de Japanners vrijwel de gehele Straat van Malakka met hun zee- en luchtmacht beheersen.

donderdag, 22 januari 1942

De Amerikaanse republieken besluiten op de conferentie te Rio de Janeiro de diplomatieke betrekkingen met Japan, Duitsland en Italië niet voort te zetten. In Nederland wordt wederom de Elfstedentocht verreden. De kou is al wekenlang, zowel in Nederland als elders in Europa, bijzonder hevig; bij ons daalde de temperatuur vannacht tot -20°C. De samenstelling van ons broodmeel wordt opnieuw gewijzigd en bestaat nu uit 43% tarwe, 40% rogge, 7% gerst en 10% erwten, wat wordt uitgemalen tot 85%. Aan elke 90 kg van dit mengsel wordt dan 10 kg aardappelmeel toegevoegd.

vrijdag, 23 januari 1942

De Japanse luchtmacht valt onze archipel overal aan: Balikpapan, Makassar, Palopo, verschillende plaatsen op Celebes, Ternate, Ambon, en onlangs Sabang en Medan. De Nederlandse troepen bij Balikpapan hebben de olievelden en -installaties aldaar verwoest.

vrijdag, 23 januari 1942

In Noord-Afrika heeft generaal Rommel de Engelse opmars gestuit en rukt thans weer naar het oosten op, waarbij hij Agedabia bezet. Aan het oostfront zetten de Russen tussen Moskou en Leningrad een groot offensief in.

zaterdag, 24 januari 1942

Australië mobiliseert.

zondag, 25 januari 1942

In Nederland wordt de luchtbeschermingsplicht ingevoerd. Dr. Van Rappard verklaart de 10-jarige vete tussen N.S.N.A.P. en N.S.B. beëindigd en schaart zich met zijn partij in de gelederen van deze laatste.

maandag, 26 januari 1942

Thailand verklaart Engeland en de Verenigde Staten de oorlog. De Japanners landen te Balikpapan en Kendari (Celebes).

woensdag, 28 januari 1942

In het Lagerhuis, waar de regering verwijten worden gemaakt over de fouten, de leiding, de voorbereiding en beoordeling van de situatie, legt Churchill een verklaring af over zijn beleid en zegt: "...het ziet er thans meer dan ooit tevoren naar uit, alsof wij de overwinning zullen bevechten". Duitsland noemt hem de "doodgraver van het Empire". Het Lagerhuis neemt een motie van vertrouwen voor Churchill aan met 461 stemmen tegen 1. Amerikaanse troepen landen in Noord-Ierland om de Britse troepen uit Engeland vrij te maken voor versterking elders.

donderdag, 29 januari 1942

Duitse en Italiaanse troepen bezetten Benghasi.

vrijdag, 30 januari 1942

Bij de herdenking van zijn 9-jarig bewind spreekt Hitler twee uur achtereen, een rede die "tevens een groots betoog werd voor het overwinnende Duitsland en zijn bondgenoten". "Hoe dit jaar zal aflopen, weet ik niet... doch één ding weet ik: Waar de vijand ook opduikt, wij zullen hem in dit jaar weer verslaan, precies als tot dusver. Het zal weer een jaar van grote overwinningen zijn". Deze keer besluit de Führer met een gebed. De conferentie te Rio eindigt ermee dat alle Zuid-Amerikaanse staten, met uitzondering van Argentinië en Chili, de diplomatieke betrekkingen met de landen van het Pact van Drie verbreken. In Eire (Ierse Vrijstaat) is de uitzonderingstoestand afgekondigd. In Nederland is de toch al schaarse voedselvoorziening thans vrijwel geheel gestagneerd ten gevolge van de hevige sneeuwval, die nog steeds gepaard gaat met vorst.

@

9 April 1942 

Alle mannelijke Rijksduitschers in Nederland, geboren tussen 1908 en 1924, moeten zich melden voor keuring.

10 April 1942 

Distributie van tabak en versnaperingen wordt bij ons ingevoerd, waaruit mannen boven 18 en vrouwen boven 25 jaar de keuze hebben. Het rantsoen bedraagt voor mannen per week 40 sigaretten, of 10 sigaren, of 50 gram tabak; voor vrouwen per 4 weken 40 sigaretten. Op de versnaperingenkaart wordt per 4 weken 300 gram verstrekt.

11 April 1942 

Het Indische Nationale Congres verwerpt de voorstellen van Sir Stafford Cripps, die nu naar Engeland terug zal keren.

12 April 1942 

Japanse troepen landen op Billiton.

13 April 1942 

Acht Nederlanders, waaronder H. Sneevliet, worden als saboteurs gefusilleerd.

14 April 1942 

De spanning inzake een eventuele Engelse invasie in Europa wordt weer steeds groter. Duitsland beweert hiervoor klaar te staan van de Noordkaap tot aan de Golf van Biscaje en voert voortdurend nieuwe troepen naar de kust toe. Het proces te Riom wordt aangevuld met een onderzoek naar de verantwoordelijkheid voor de oorlogsverklaring en wordt verdaagd. Blum, Daladier en Gamelin ondergaan zolang verder vestingstraf in Portalet (Pyreneeën). Pierre Laval krijgt van Pétain opdracht een nieuwe Franse regering te vormen.

15 April 1942 

Iran verbreekt de betrekkingen met Japan.

16 April 1942 

Amerika, dat Laval als verrader kwalificeert en vreest voor diens samenwerking met Duitsland, zet alle leveranties aan Frankrijk stop, totdat de situatie te Vichy enige duidelijkheid vertoont, en besluit de ambassadeur te Vichy, Leahy, naar Washington te ontbieden voor overleg. Pétain benoemt Admiraal Darlan tot Opperbevelhebber van de Franse land-, zee- en luchtstrijdkrachten.

18 April 1942

Voor de eerste maal sinds het begin van de oorlog vallen Amerikaanse vliegende forten Tokio en Yokohama aan, welke actie zij ondernemen vanaf vliegkampschepen. Minister Joezawa verklaart: "De eerste luchtaanval op Japan heeft ons getoond, dat wij dergelijke acties van den tegenstander geenszins behoeven te vrezen, wanneer wij steeds behoorlijk voorbereid zijn."

19 April 1942 

Te Vichy wordt het nieuwe kabinet gevormd door Laval, die behalve leider van de regering, ook minister van Buitenlandse Zaken, van Binnenlandse Zaken en van Voorlichting zal zijn. Maarschalk Pétain legt het ambt van leider van de regering neer. In alle Nederlandse kerken wordt van de kansel de proclamatie afgekondigd, dat de N.S.B. is: "onrechtvaardigheid, onbarmhartigheid en onchristelijkheid". Dit naar aanleiding van het in beslag nemen van Oudemannen- en vrouwenhuizen, waarbij de medici werd aangeraden de ongeneeslijk zieke oude mensen van deze huizen een spuitje te geven, wat dezen eenparig hebben geweigerd.

20 April 1942 

Laval verklaart dat thans geen dreigement hem meer kan beletten naar verzoening met Duitsland te streven. De Commissaris-Generaal voor de Veiligheid in Nederland maakt bekend, dat het betreden van het strand, havenhoofden, pieren e.d., en alles wat zich zeewaarts bevindt van boulevards, promenades en andere vast aangelegde straten, alsmede van afgesloten duinterrein, verboden is. Op sommige, door de Wehrmacht aangegeven, plaatsen mag nog worden gebaad. Het Koninklijk Instituut van Ingenieurs is ontbonden en vervangen door het Nederlands Instituut van Ingenieurs — waarvan niemand lid wordt.

22 April 1942 

De Engelsen ondernemen een "proef-invasie" bij Boulogne. Op Oost-Java worden Nederlandse ambtenaren gearresteerd, die een "ondermijnende actie voerden". 23 April 1942
In 's-Gravenhage begint voor het Deutsche Obergericht het proces betreffende de diefstal van een enorme hoeveelheid bonnen uit een distributiekantoor, waarbij 143 verdachten betrokken zijn.

26 April 1942 

Hitler houdt in de Rijksdag een grote rede en ontvangt uitgebreide bevoegdheden. Na zijn gebruikelijke historische uiteenzetting (volgens Nazi-opvattingen), wijst hij op de bovenmenselijke verrichtingen van de Duitse Wehrmacht. De beproevingen van de afgelopen winter zijn een leer geweest. In de komende winter zal het leger in het Oosten, van de locomotieven tot de tanks, tractoren en vrachtauto's toe, beter zijn uitgerust, opdat dergelijke noodtoestanden zich niet zullen herhalen. Daartoe vraagt hij de Rijksdag het wettelijke recht persoonlijk te kunnen ingrijpen, overal waar in dienst van de grote taak niet onvoorwaardelijk wordt gehoorzaamd of gehandeld. Tot Churchill richt hij de waarschuwing, indien deze den luchtoorlog tegen de burgerbevolking met nieuwe middelen zou willen voortzetten: "ook thans is mijn wachten geen zwakte.... Ik zal van nu af aan weer slag om slag vergelden, tot deze misdadiger valt en zijn werk bezwijkt".
De Franse generaal Giraud, die zich in Duitse krijgsgevangenschap bevond, is uit de vesting Königstein ontvlucht. Voor zijn gevangenneming wordt een beloning van 100.000 R.M. uitgeloofd.

maandag, 27 april 1942

Keulen ondergaat een zware luchtaanval.

woensdag, 29 april 1942

De Japanners veranderen Nederlands-Indische gebruiken, bevoorrechten Indonesiërs en stellen inlanders aan in het burgerlijke bestuur op Java en in de gerechts- hoven.
De Jodenster wordt thans ook in Nederland ingevoerd.

donderdag, 30 april 1942

Hitler en Mussolini zijn te Salzburg samengekomen voor politieke en militaire besprekingen. Mussolini zegt in een rede, dat hij eerder aan het bewind zal komen dan men in Engeland wil geloven.

donderdag, 23 april 1942

In ’s-Gravenhage begint voor het Deutsche Obergericht het proces betreffende de diefstal van een enorme hoeveelheid bonnen uit een distributiekantoor, waarbij 143 verdachten betrokken zijn. 26 April 1942 Hitler houdt in de Rijksdag een grote rede en ontvangt uitgebreide bevoegdheden. Na zijn gebruikelijke historische uiteenzetting (volgens Nazi-opvattingen), wijst hij op de bovenmenselijke verrichtingen van de Duitse Wehrmacht. De beproevingen van de afgelopen winter zijn een leer geweest. In de komende winter zal het leger in het Oosten, van de locomotieven tot de tanks, tractoren en vrachtauto’s toe, beter zijn uitgerust, opdat dergelijke noodtoestanden zich niet zullen herhalen. Daartoe vraagt hij de Rijksdag het wettelijke recht persoonlijk te kunnen ingrijpen, overal waar in dienst van de grote taak niet onvoorwaardelijk wordt gehoorzaamd of gehandeld. Tot Churchill richt hij de waarschuwing, indien deze de luchtoorlog tegen de burgerbevolking met nieuwe middelen zou willen voortzetten: “ook thans is mijn wachten geen zwakte... Ik zal van nu af aan weer slag om slag vergelden, tot deze misdadiger valt en zijn werk bezwijkt”.
De Franse generaal Giraud, die zich in Duitse krijgsgevangenschap bevond, is uit de vesting Königstein ontvlucht. Voor zijn gevangenneming wordt een beloning van 100.000 R.M. uitgeloofd.

maandag, 27 april 1942

Keulen ondergaat een zware luchtaanval.

29 April 1942 

De Japanners veranderen Nederlands-Indische gebruiken, bevoorrechten Indonesiërs en stellen inlanders aan in het burgerlijke bestuur op Java en in de gerechts- hovens.
De Jodenster wordt thans ook in Nederland ingevoerd.

30 April 1942

Hitler en Mussolini zijn te Salzburg samengekomen voor politieke en militaire besprekingen.
Mussert zegt in een rede, dat hij eerder aan het bewind zal komen dan men in Engeland wil geloven.

vrijdag, 1 mei 1942

De Rijkscommissaris richt het Nederlandsche Arbeidsfront op (N.A.F.), onder leiding van H. J. Woudenberg.

zaterdag, 2 mei 1942

In Birma wordt Mandalay door de Japanners bezet, waardoor een belangrijke verbinding tussen Brits-Indië en Tsjoenking verbroken is.

maandag, 4 mei 1942

Na een proces tegen de leidersgroep van een geheime organisatie in Nederland, grootendeels bestaande uit officieren, die ten doel had de Engelsen te steunen, zijn 72 beklaagden, die door een Duits advocaat verdedigd mochten worden, gefusilleerd en is dit vonnis in 7 gevallen gewijzigd tot levenslange tuchthuisstraf. Over het gehele land zijn honderden, willekeurige, veelal vooraanstaande, personen gearresteerd en als gijzelaar overgebracht naar het Seminarie Beekvliet te Sint Michielsgestel. De stemming, onder alle lagen der bevolking, wordt steeds meer gespannen.

dinsdag, 5 mei 1942

Britse strijdkrachten landen op het Franse eiland Madagascar bij Diego Suarez, waar de Fransen hun verzet 7 mei staken.

6 Mei 1942 

De Amerikaanse troepen op Corregidor geven zich over.
De Japanners overschrijden de Chinees-Birmaanse grens en hebben de stad Wantien omsingeld.

donderdag, 7 mei 1942

In het proces inzake de overval op het distributiekantoor in Nederland zijn 6 doodvonnissen uitgesproken en ettelijke zware tuchthuisstraffen geveld.

vrijdag, 8 mei 1942

In de Koraalzee wordt een grote zeeslag geleverd tussen de Japanse en de Engelsch-Amerikaanse vloten, waarbij de Japanners 37 schepen en 100 vliegtuigen verliezen.

zaterdag, 9 mei 1942

De Nederlandse beroepsofficieren, die op 10 mei 1940 in actieve dienst waren, alsmede de beroepsofficieren van het voormalige Nederlandse Koloniale leger tot de leeftijd van 55 jaar, worden door middel van de dagbladen opgeroepen zich op 15 mei te melden te Assen, Ede, Bussum, Breda of Roermond voor de "tweede verplichte bijeenkomst ter controle".

10 Mei 1942 

Te Amsterdam en Den Haag vinden grote bijeenkomsten plaats van het Nederlandse en het Duitse Arbeidsfront, waar Dr. Robert Ley, de Duitse leider, en Woudenberg, gedachtig aan de 10 mei 1940, hun lotsgemeenschap en “bloedsverbondenheid” belijden.
Churchill noemt in een hoopgevende rede de mogelijkheid van vorming van een tweede front in Europa, maar weigert de Engelse plannen bekend te maken. “De Japanners kunnen zich niet veroorloven nogmaals zulke verliezen te lijden als in de slag in de Koraalzee. De militaire kracht van de Verenigde Staten is alleen al groter dan die van Japan. De Geallieerden, wat er ook moge gebeuren, koersen af op de eindoverwinning”.

12 Mei 1942 

In het proces tegen de leiders van de geheime organisatie, waarin reeds 72 doodvonnissen op 4 mei werden voltrokken, zijn nogmaals 24 Nederlanders ter dood veroordeeld en gefusilleerd.
Dr. Ley geeft een nieuwe verklaring van de Duitse overval op ons land: "Wij wisten, dat uw land te nauw en te klein voor u is. Wij zijn hier juist gekomen, omdat wij nieuwe ruimten voor u willen openstellen. Want het is onze taak, de problemen van Europa op te lossen... Wij zijn ervan overtuigd, dat God de wereld gaf aan alle mensen. Daarom ook moet de wereld weten, dat de jood in Europa het veld zal moeten ruimen…”

13 Mei 1942 

De Duitsers breken door op de landengte van Kertsj, wat “slechts een voorbereiding is voor de nog te verwachten zeer grote gebeurtenissen”. Het opperbevel meldt, thans aan het Oostfront van het winterdefensief te zijn overgegaan tot de fase van de offensieve oorlogvoering.
Berlijn dementiert een Reuterbericht uit Moskou, dat Duitse troepen bij de gevechten daar gifgas hebben gebruikt en insinueert, na een waarschuwing van Churchill aan zijn adres, dat Engeland zelf bedoelingen zou hebben met dit wapen te beginnen.
Op Malta — dat nog voortdurend met bommen wordt bestookt — is de Britse en Amerikaanse verdediging zeer versterkt en wordt de haven La Valetta bij luchtaanvallen met een rookgordijn beschermd.

15 Mei 1942 

Onze 2000 officieren, die zich “ter controle” gaan melden (waartoe de heen- en terugreis vergoed zou worden en de vertrektijd van de trein terug bekend was gemaakt!), worden in de diverse kazernes en blokgearresteerd en als krijgsgevangenen naar Duitsland gevoerd. De familieleden worden door een gestencilde brief op de hoogte gebracht van dit feit en de reden: n.l. dat leden der voormalige Nederlandse Weermacht in de laatste tijd misbruik van hun vrijheid hebben gemaakt en deel hebben genomen aan allerlei Duits-vijandelijke handelingen, waarom het Duitse opperbevel zich genoodzaakt heeft gezien deze officieren opnieuw in verzekerde bewaring te nemen!!
Himmler, de "Reichsführer S.S.", en Heydrich brengen een bezoek aan ons land.
De Duitsers bezetten Kertsj.

18 Mei 1942 

460 personen uit het openbare leven in Nederland zijn thans weer als gijzelaars in arrest gesteld en staan met hun leven borg voor eventuele gewelddadige handelingen tegen Nederlanders en Duitsers in de bezette gebieden en het verstoren van de rust en orde op last van de “emigranten-clique te Londen”.
Bij verdere vijandelijke handelingen van de voormalige Nederlandse Weermacht tegen Duitsland, zou de maatregel van 15 mei uitgebreid moeten worden tot de vroegere reserve-officieren en beroepsonderofficieren.

dinsdag, 19 mei 1942

Daar vele Nederlanders na de invoering van de Jodenster een ostentatief tegemoetkomende houding tegenover de Joden aannemen, wordt van Duitse zijde gewaarschuwd, dat men dit beschouwt als een heulen met de vijand. Dergelijke Nederlanders lopen gevaar zelf ook als jood behandeld te worden, met alle consequenties die hieruit zullen voortvloeien.

20 Mei 1942 

De Duitsers hebben de Zeestraat van Kertsj over de gehele breedte bereikt.
Bij Charkov is de Russische generaal Timosjenko een offensief begonnen.

donderdag, 21 mei 1942

Te Tokio vindt een zitting plaats van de "Groot-Aziatische Opbouwraad", waarbij de grondslagen worden vastgelegd voor de politiek, welke ten opzichte van de bevolkings- en opvoedingsvraagstukken in de Groot-Oost-Aziatische ruimte dienen te worden gevolgd.

26 Mei 1942 

Rommel is weer in de aanval in Noord-Afrika.
In Nederland wordt een vrijwillige hulppolitie ingesteld, waarvan een van de eisen het voorstaan van de nieuwe orde is.

woensdag, 27 mei 1942

Op de plaatsvervangende Rijksprotector in Bohemen en Moravië, de Obergruppenführer der S.S. Reynhard Heydrich, wordt te Praag een aanslag gepleegd.

donderdag, 28 mei 1942

Mexico verklaart de oorlog aan Duitsland, Italië en Japan.

zaterdag, 30 mei 1942

Duitsland meldt dat de slag om Charkov gewonnen is, met enorme verliezen voor de Russen.

donderdag, 4 juni 1942

Heydrich bezwijkt aan de gevolgen van de aanslag, wat "een zwaar verlies voor Duitsland" wordt genoemd. Hitler heeft een bezoek gebracht aan maarschalk Mannerheim in Finland om hem "persoonlijk geluk te wensen met zijn 75ste verjaardag". De Luftwaffe bombardeert Canterbury als vergelding voor een aanval op Keulen.

vrijdag, 5 juni 1942

De Engelsen ondernemen weer een commando-raid op Boulogne.

zaterdag, 6 juni 1942

In Indië worden alle Nederlandse opschriften vervangen door Japanse.

zondag, 7 juni 1942

Japanse vlootstrijdkrachten bezetten steunpunten op de Aleoeten, waarmee zij een stap verder zijn gekomen richting het Amerikaanse vasteland. Bij Midway echter, in de Stille Oceaan, raken zij in een zeeslag verwikkeld op weg naar het oosten. Voor het eerst in 450 jaar lijdt Japan een beslissende nederlaag.

maandag, 8 juni 1942

Voor bepaalde delen van ons land wordt, wegens de slechte groentevoorziening, een vervoersverbod van groenten voor particulieren afgekondigd. Telers verkochten de laatste tijd direct aan het publiek.

dinsdag, 9 juni 1942

De eerste berichten - een gedrukte kaart - van onze krijgsgevangen officieren komen binnen uit Neurenberg. Om alle in de bezette Oostelijke gebieden geïnteresseerde Nederlandse kringen samen te vatten, wordt de Nederlandse Oost-Compagnie opgericht, met volledige steun van de staat en de Nederlandse Bank. Voorzitter is Rost van Tonningen. Op de dag van de begrafenis van Heydrich verwoesten de Duitsers uit wraak het Tsjechische dorp Lidice en vermoorden enkele honderden inwoners.

donderdag, 11 juni 1942

De NSB'er prof. mr. dr. H. Westra wordt burgemeester van 's-Gravenhage, in opvolging van prof. ir. C. L. van der Bilt, die dit ambt twee jaar lang heeft waargenomen.

vrijdag, 12 juni 1942

Eden maakt het sluiten van een Engels-Russisch bondgenootschap bekend voor wederzijdse hulpverlening na de oorlog. Beide partijen zijn het erover eens dat in 1942 een tweede front in Europa gevormd moet worden. Het pact geldt voor 20 jaar na de oorlog. Vervolgens vliegt Molotov naar de Verenigde Staten en komt met Roosevelt tot een akkoord over samenwerking voor vrede en veiligheid na de oorlog. Churchill zegt: "De overwinning dit jaar is mogelijk, volgend jaar waarschijnlijk, maar in 1944 zeker".

zaterdag, 13 juni 1942

In Nederlands-Indië zullen bedrijven die eerder in handen waren van onderdanen van vijandelijke mogendheden, door Japanners worden overgenomen.

zondag, 14 juni 1942

Hauptdienstleiter Schmidt, leider van de NSDAP in Nederland, verklaart dat het Jodendom hier en in geheel Europa wordt vernietigd. Men zal niet ophouden voordat de laatste Jood verdwenen is.

maandag, 15 juni 1942

Bij Sebastopol hebben de Duitsers een "frontverkorting doorgevoerd". In Noord-Afrika is de slag om Tobroek in volle gang en ziet de situatie voor Engeland er ernstig uit.

woensdag, 17 juni 1942

Japanse bommenwerpers doen massale aanvallen op Port Darwin.

vrijdag, 19 juni 1942

Reis van Churchill naar de VS voor besprekingen met president Roosevelt over de vorming van het tweede front. Officieel wordt niets vrijgegeven over deze reis. Koningin Wilhelmina is per bommenwerper naar Amerika gevlogen (haar eerste vliegreis) voor een tweeweeks bezoek aan prinses Juliana en president Roosevelt. In het Rijksmuseum te Amsterdam wordt een "De Ruyter-tentoonstelling" gehouden ter gelegenheid van diens tocht naar Chatham, 250 jaar geleden.

zaterdag, 20 juni 1942

Tobroek is bezet door de As. In Nederland wordt de loonbelasting met 10% verhoogd.

maandag, 22 juni 1942

Troepen van de As hebben de Libisch-Egyptische grens bereikt. Laval verklaart de overwinning van Duitsland te wensen. Volgens een beschikking van de "Commissaris-generaal voor de Openbare Veiligheid" moeten alle fietsen in Joods bezit in behoorlijke staat bij de burgemeester worden ingeleverd. Joodse inventarissen worden overal geregistreerd.

vrijdag, 26 juni 1942

Het Amerikaanse ministerie van Oorlog kondigt de formele instelling aan van een operatieressort voor het Europese oorlogstoneel, onder bevel van generaal-majoor Dwight D. Eisenhower. Generaal Rommel bezet Sollum en de Halayapas, waarmee hij Egyptisch grondgebied bereikt. Het aardappelrantsoen in West-Nederland wordt verhoogd tot 1,5 kg per week. Indien groenten of fruit buiten de veiling worden gekocht, wordt het transportmiddel in beslag genomen en volgen verdere straffen.

zaterdag, 27 juni 1942

Voor serviesgoed worden in Nederland nu puntenkaarten ingevoerd.

maandag, 29 juni 1942

De As heeft in Noord-Afrika Mersa Matruh veroverd. Engeland neemt in Egypte scherpe maatregelen tegen de nationalisten.

dinsdag, 30 juni 1942

Instructie van de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandse gebied betreffende de regeling van beroepen voor Joden. Joden mogen in veel beroepen niet meer werkzaam zijn en moeten zich 's nachts binnenshuis houden. Ze mogen slechts beperkt niet-Joodse winkels betreden en geen gebruik maken van vervoersmiddelen en openbare telefoons.

woensdag, 1 juli 1942

De Duitsers hebben Sebastopol, "de sterkste vesting ter wereld", na een strijd van 25 dagen veroverd. Dr. Goebbels schrijft in "Das Reich" dat een "succesvolle vorming van een tweede front door de Geallieerden volkomen onmogelijk is". De eerste berichten van onze krijgsgevangen officieren uit Neurenberg komen binnen en zijn weinig rooskleurig; onderdak, behandeling en voeding zijn zeer slecht. In 's-Gravenhage vindt de installatie plaats van de NSB-burgemeester prof. mr. H. Westra.

donderdag, 2 juli 1942

Rommel doorbreekt de stelling El Alamein, de laatste verdedigingslinie voor Alexandrië; de Engelsen trekken zich terug op de Nijlstelling. Een motie van wantrouwen tegen Churchill wordt door het Lagerhuis verworpen met 475 tegen 25 stemmen.

zaterdag, 4 juli 1942

De Engelsen doen in Egypte tegenaanvallen en brengen in een zware tankslag de Duitsers tot staan bij El Alamein.

dinsdag, 7 juli 1942

In Nederland worden de gas- en elektriciteitsrantsoenen verminderd en geldt voortaan een maximum. Aangezien dameskousen maandenlang niet verkrijgbaar waren, wordt de verkoop ervan verplicht gesteld op een bepaalde dag.

donderdag, 9 juli 1942

De Duitsers zijn aan het Oostfront doorgebroken ten westen van de Don, ten noordwesten van Orel. 400 Nederlandse jongens en meisjes boven de 16 jaar zijn als vrijwilligers voor de Germaanse landdienst naar Danzig vertrokken.

donderdag, 6 augustus 1942

De Duitsers vorderen steeds meer in de richting van de Kaukasus en zijn ten zuiden van Worosjilowsk de Koeban overgestoken en de petroleumbronnen al dicht genaderd. Het spoorwegknooppunt Tichoriezk werd veroverd.

vrijdag, 7 augustus 1942

Amerikaanse troepen landen op Guadalcanal in de Salomonseilanden.

zaterdag, 8 augustus 1942

In Moskou wordt een belangrijke conferentie gehouden tussen vertegenwoordigers van de geallieerde mogendheden, terwijl in Berlijn ook plotseling een bijeenkomst plaatsvindt, waarbij alle kopstukken van de As betrokken zijn.

zondag, 9 augustus 1942

De Duitsers veroveren Krasnodar en Maikop. Ten gevolge van een aanslag op een spoortrein van de Duitse Weermacht in Rotterdam, maakt de "Höhere SS en Polizeiführer en Commissaris-generaal voor de veiligheid" Rauter bekend dat teruggegrepen zal worden op een aantal gijzelaars, indien niet vóór 14 augustus de daders zich melden. Op het aanbrengen van de daders is een beloning van ƒ100.000 gesteld.

maandag, 10 augustus 1942

Churchill is plotseling voor een conferentie met Stalin naar Moskou vertrokken. Bij de Salomonseilanden woedt een hevige zeeslag, waarbij Amerika goede successen op de Japanners behaalt. In Brits-Indië is, na een steeds toenemende spanning, de ongehoorzaamheidscampagne onder leiding van Gandhi ingezet met een algemene staking. Gandhi, Pandit Nehroe en andere leden van het Indisch Congres zijn gearresteerd.

dinsdag, 11 augustus 1942

In Frankrijk zijn wegens sabotage 93 gijzelaars terechtgesteld. De Nederlandse krijgsgevangen officieren zijn van Neurenberg overgebracht naar Stanislau in Polen, terwijl een tweede transport zieken naar het vaderland is teruggekeerd.

zaterdag, 15 augustus 1942

Daar de daders van de voorgaande aanslag in Rotterdam zich niet hebben gemeld, zijn vanochtend vijf gijzelaars gefusilleerd. (Hauptdienstleiter Schmidt zei eens in een rede dat de gijzelaars schuldig zijn, omdat zij op hun theekransjes vast allen wel eens geroddeld hebben over de Duitsers!) Wegens minder ernstige sabotage moeten de inwoners van de gemeente Haarlem 's avonds om 10 uur binnen zijn. Ambtenaren worden tegenwoordig verplicht propagandabijeenkomsten bij te wonen van het "Nederlands Arbeidsfront".

dinsdag, 18 augustus 1942

Churchill is weer uit Moskou vertrokken met Harriman, de gevolmachtigde van Roosevelt. Moskou meldt dat beide regeringen besloten zijn de oorlog tot aan de volledige vernietiging van Duitsland voort te zetten. De "Völkische Beobachter" levert hierop commentaar onder het opschrift "Churchill heeft zich thans ook voor Stalin vernederd als smeekeling".

woensdag, 19 augustus 1942

Vanochtend vroeg zijn de Engelsen met sterk gebruik van lucht- en marinestrijdkrachten aan de Franse Kanaalkust bij Dieppe geland met infanterie en tanks. Zelf zeggen zij hierover dat dit geen invasie is, maar slechts een "raid". De Franse bevolking kreeg dan ook instructie zich erbuiten te houden; de tijd was nog niet daar om mee te doen. Na 10 uur aan land te zijn gebleven en hun taak te hebben verricht, zijn zij weer teruggetrokken, waarop de Duitsers spreken over de "mislukte Britse landing bij Dieppe", een "grootsche poging" en een "vernietigende nederlaag". Waar de Engelsen spreken van een "experiment", wordt dit door de Berlijnse pers een "brutale en typisch Engelse lasterpraat" genoemd. In Duitsland is thans "de grote actie tot mobilisatie van ijzerreserves op gang gekomen", zoals dit in hun pers genoemd wordt.

zaterdag, 22 augustus 1942

De Duitsers veroverden reeds enkele bolwerken in de Kaukasus. Pétain en Laval wensen de Duitse bevelhebber geluk met het succes van Dieppe. Sinds hedennacht is een grote zeeslag gaande bij de Salomonseilanden. Op Java hebben de Japanners verscheidene plaatsnamen gewijzigd; zo is Batavia herdoopt in Cenom, dat "Nederlandse stad" betekent. Bij het onderwijs zal de Nederlandse taal worden afgeschaft en vervangen door het Maleis, terwijl het Japans een verplicht leervak wordt. Als scholieren zullen voorlopig slechts Javanen worden toegelaten.

zondag, 23 augustus 1942

Brazilië heeft de oorlog verklaard aan de As-mogendheden. Om Stalingrad is de "beslissende strijd" begonnen. De Nederlandse spoordienstregeling zal ingrijpend worden gewijzigd.

dinsdag, 25 augustus 1942

In september zullen in Nederland een week lang geen textielproducten verkocht mogen worden, wegens inventarisatie van de voorraden, terwijl inzake de verkoop van groenten en fruit een strenge beperking en klantenbinding zal worden ingevoerd.

woensdag, 26 augustus 1942

Bij de Salomonseilanden is een nieuwe zeeslag begonnen; de Amerikanen hebben opnieuw troepen geland. De Hertog van Kent is bij een vliegtuigongeval in Schotland om het leven gekomen.

donderdag, 27 augustus 1942

Stalingrad is thans een belegerde vesting. Bij Moskou (Rzjev) zijn de Russen echter in het offensief en boeken steeds successen. Bij Engelse luchtaanvallen op doelen in Nederland vielen 18 doden en vele gewonden onder de burgerbevolking te betreuren. Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat men dekking moet zoeken bij het vuren van het afweergeschut.

zaterdag, 29 augustus 1942

De "Woningverhuurverordening" verbiedt in Nederland het huren of verhuren van een woning zonder vergunning.

zondag, 30 augustus 1942

De Amerikanen hebben de Japanners van de zes belangrijkste eilanden van de Salomonseilanden verdreven, terwijl de Chinezen de kust tegenover Formosa bereikten.

dinsdag, 1 september 1942

In Noord-Afrika is de Duitse generaal Rommel het verwachte offensief begonnen ter hoogte van El Hime Ima. De Duitsers bezetten de Zwarte Zee-haven Anapa. Uit Berlijn wordt gemeld dat krachtens een nieuwe verordening van de algemeen gevolmachtigde voor de arbeid, ook de arbeidskrachten van de bezette gebieden op uniforme en straffe wijze worden geleid. De nieuwe maatregelen garanderen een zo groot mogelijke arbeidsprestatie.

donderdag, 1 oktober 1942

De winkels in Nederland worden verplicht gesteld van 10.00 tot 17.00 uur geopend te zijn.

zondag, 4 oktober 1942

In onze hotels, restaurants en cafés wordt voortaan geen suiker meer verstrekt.

maandag, 5 oktober 1942

In verband met de dankdag voor de oogst verklaarde Göring dat de voedselpositie beter was dan ooit. In de bezette gebieden klaagt men wel eens, maar daar was het volgens hem heus niet zo erg, aangezien wat men daar op de bonnen krijgt "maar een extraatje is en men zich daar in hoofdzaak voorziet via de sluikhandel". "Daarom staat in de eerste plaats de voeding van het Duitse volk; als er gehongerd wordt, dan in geen geval in Duitsland." Bovendien heeft Duitsland "meer dan 6 miljoen buitenlandse arbeiders en meer dan 5 miljoen krijgsgevangenen mede te verzorgen". Tot slot van zijn rede zei hij nog: "Wanneer in het Oosten de tegenstander neergeslagen is, dan spreken wij elkaar goddank in Engeland weer".

woensdag, 7 oktober 1942

Het Belgische en Franse kustgebied werd weer met talrijke viermotorige Engelse en Amerikaanse bommenwerpers, begeleid door vele jachtvliegtuigen, aangevallen. Bij Leningrad deden de Sovjets weer mislukte uitvalspogingen — aldus meldt Berlijn.

donderdag, 8 oktober 1942

De eerste geruchten over een gedeeltelijke evacuatie van 's-Gravenhage brengen alle gemoederen in de residentie in beweging.

zaterdag, 10 oktober 1942

Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zullen afstand doen van hun extraterritoriale rechten in China.

dinsdag, 13 oktober 1942

President Roosevelt verklaart in een redevoering dat er sinds januari van dit jaar een gemeenschappelijk operatieplan van de geallieerden bestaat, waarover volledige overeenstemming heerst tussen de leiders. Als einddoel van deze oorlog noemt hij de algehele vernietiging van Duitsland, Italië en Japan, met hun bondgenoten.

dinsdag, 13 oktober 1942

De oorlogsmisdadigers zullen na de oorlog uitgeleverd moeten worden. Generaal Smuts bezoekt Londen; Wendell Wilkie is sinds een maand als boodschapper van Roosevelt op reis naar Ankara, Moskou en Tsjoengking. De Russen onder maarschalk Timosjenko rukken tussen Don en Wolga voortdurend verder op.

woensdag, 14 oktober 1942

Bij de Salomonseilanden is weer een grote zeeslag geleverd. De luchtaanval op de mijn Maurits in Limburg vergde een honderdtal burgerslachtoffers. De directeur-generaal van Winterhulp Nederland legt rekening en verantwoording af over het vorige seizoen; de totale inkomsten bedroegen ƒ 10.096.076. Er wordt echter niet bij gezegd dat de grote bijdragen bijna alle gedwongen zijn. De verkoop en aflevering door de Nederlandse industrie, groothandel en tussenhandel (niet detailhandel) is voor een groot aantal artikelen verboden.

vrijdag, 16 oktober 1942

In de Stille Zuidzee woedt de zwaarste zeeslag sinds het begin van de oorlog om het eiland Guadalcanal van de Salomonsgroep. Wegens herhaalde daden van sabotage zijn zonder verdere waarschuwing 15 Nederlandse gijzelaars gefusilleerd. De bladen melden de gehele of gedeeltelijke evacuatie van het Nederlandse kustgebied, namelijk van gebouwen gelegen in of in de nabijheid van de verdedigingszone. Deze ontruiming vindt niet alleen uit strategisch belang plaats, maar ook in het belang van de bevolking en dient rustig te worden voorbereid. De uitvoering berust bij de Commissie Burgerbevolking, een Nederlands bestuursorgaan. Betrokken zijn hierbij alle gemeenten in de provincie Zeeland, in Zuid-Holland de eilanden Goeree en Overflakkee, Voorne en Putten, Rozenburg, en diverse gemeenten in Zuid- en Noord-Holland.

zaterdag, 17 oktober 1942

Daar Stalingrad na ruim twee maanden nog steeds niet in Duitse handen is, beveelt Hitler dat deze stad genomen moet worden. De Duitse opperbevelhebber in Zuid-Rusland, evenals die van de generale staf, is even tevoren ontslagen. Met grote koppen wordt in de bladen een "revolutionaire verandering van het sociale leven in Nederland" aangekondigd: "een grondwet van de arbeid", in een enthousiaste rede toegelicht door H. J. Woudenberg, leider van het Nederlands Arbeidsfront. In deze "ideale bedrijfsgemeenschap", die allengs zal ontstaan, zal men uitgaan van het Leidersbeginsel; de werkgever wordt Betriebsführer genoemd en de werknemers Gefolgschaft. De Rijksbemiddelaars zullen plaats maken voor een gemachtigde voor de arbeid.

zondag, 18 oktober 1942

Amerikaanse troepen zijn aangekomen in Liberia, waarmee de geallieerden aan de Afrikaanse westkust in het bezit zijn van de steunpunten Gambia, Sierra Leone, Liberia, Goudkust, Nigeria en Frans Equatoriaal Afrika.

dinsdag, 20 oktober 1942

Duitsland staat een deel van de Oekraïne, ter grootte van Nederland, aan ons af ter bewerking, bij wijze van kolonie (om het gemis van Indië te vergoeden). De "boerenleider voor Zuid-Holland" verklaart: "Ik zal van de Oekraïne maken wat er van te maken is".

woensdag, 21 oktober 1942

Generaal Smuts verklaart in het Engelse parlement dat het defensieve stadium thans ten einde is en het toneel voor het thans aanvangende offensieve stadium gereed is.

donderdag, 22 oktober 1942

Admiraal Darlan maakt een inspectiereis naar Frans Noord- en West-Afrika. De Engelsen raden per radio de Nederlanders aan niet meer bij avond te reizen wegens luchtaanvallen op de treinen, die speciaal ten doel hebben de locomotieven onklaar te maken. Ettelijke ongelukken hebben bij deze beschietingen plaatsgevonden, ook aan boord van schepen.

vrijdag, 23 oktober 1942

De Japanse minister van Oorlog publiceert een verordening over de tewerkstelling van krijgsgevangenen, die in Japan als arbeiders in de industrieën gebruikt zullen worden.

zondag, 25 oktober 1942

In Egypte zet Montgomery het offensief op grote schaal in bij El Alamein met sterke gepantserde en infanteriestrijdkrachten. Tevens zijn Genua en Milaan zwaar gebombardeerd. Mussert verklaart dat "het Nederlandse volk slechts de keus blijft soldaat of slaaf te zijn".

dinsdag, 27 oktober 1942

Bij de Santa Cruz-eilanden wordt een grote zeeslag geleverd. De evacuatie van de Nederlandse kust lijkt voorlopig weer van de baan te zijn; het op eigen initiatief vervoeren van huisraad en andere zaken van de vele zenuwachtig geworden burgers wordt tegengegaan door een verbod op interlokaal meubel- en huisraadtransport in de provincies Noord- en Zuid-Holland. Een eigen organisatie is gecreëerd die de nodige voertuigen voor de verhuizing van het gehele huisraad ter beschikking zal stellen "voor het geval van een evacuatie uit het kustgebied".

woensdag, 28 oktober 1942

Een nieuwe Nederlandse staatslening wordt uitgegeven ten bedrage van 600 miljoen gulden à 3,5%; bij niet-voltekening zal deze worden vervangen door een gedwongen lening van 2%. Onze totale vlottende schuld bedraagt thans ruim 3 miljard gulden.

vrijdag, 30 oktober 1942

Plotseling wordt Den Haag opgeschrikt door het bericht dat een gedeelte nu toch, en wel vóór 14 november, moet evacueren. Dit geldt voor één bepaalde linie, waar verdedigingswerken aangelegd moeten worden. Zij die geen werkkring in de stad hebben worden naar Doetinchem gestuurd; de andere inwoners mogen zelf voor onderdak zorgen. Bad, wastafels, verduisteringsgordijnen en lampen moeten achtergelaten worden, evenals brandstoffen van hen die de stad moeten verlaten. Het gas- en elektriciteitsverbruik wordt gerantsoeneerd op 75%.

1 november 1942

In Scheveningen completeert een kabelballon de verdedigingszone. De slag in Egypte duurt met toenemende hevigheid voort ten gunste van de Engelsen. Op Nieuw-Guinea bezetten de Geallieerde troepen Kokoda. Einde van de zomertijd in Duitsland en de bezette gebieden. 4 november De Engelsen veroveren El Alamein.

6 november 1942 

In Egypte "trekt een deel van de As-troepen terug op van tevoren gereedgemaakte stellingen", wat betekent dat de Engelsen de vluchtende Duitsers achtervolgen, die de Italianen achter zich laten. De Engelsen hebben reeds tussen de 20.000 en 30.000 gevangenen gemaakt. Tegelijkertijd vindt te Gibraltar een vlootconcentratie plaats.

zondag, 8 november 1942

De Engelsen en Amerikanen landden vanmorgen om half 4 in Marokko, bij Casablanca en Oran. Deze verrassende strategische zet werd met groot enthousiasme ontvangen. De landing vond plaats met 500 transportschepen, begeleid door 350 bewakingsvaartuigen, op talrijke punten van Frans Noord- en West-Afrika. Als gevolg hiervan zijn de betrekkingen tussen Frankrijk (Vichy) en de VS verbroken. De operaties van Franse zijde worden geleid door admiraal Darlan en generaal Juin, terwijl generaal Nogues in Marokko het opperbevel heeft. Generaal Eisenhower treedt op als opperbevelhebber aan Amerikaanse zijde. De gevechtshandelingen in Algiers zijn ’s avonds al gestaakt op bevel van Darlan. Maarschalk Pétain verklaart in een boodschap aan president Roosevelt dat Frankrijk zich zal verdedigen, omdat het is aangevallen. Amerika heeft Frankrijk tot vijandig gebied verklaard. Volgens Geallieerde berichten heeft generaal Giraud, die uit Duitse krijgsgevangenschap is ontsnapt, zich in Marokko aan het hoofd van de Gaullistische troepen geplaatst, nadat Eisenhower zijn aanbod om medewerking te verlenen heeft aanvaard.

maandag, 9 november 1942

Hitler zegt in een rede ter gelegenheid van de Heldengedenkdag: "Beslissend is dat men geleidelijk de stellingen betrekt die de tegenstander moeten overwinnen en dat men die stellingen behoudt. En daar kan men van op aan: wat wij eenmaal bezitten, daar zal geen ander komen." Hij spreekt verder zijn vertrouwen uit in de uiteindelijke overwinning en zegt over de Nederlanders: "Ik wil niemand verplaatsen, maar er zullen velen blij zijn weer vaste grond onder de voeten te hebben."

dinsdag, 10 november 1942

Montgomery verovert Mersa Matroe. Sidi el Barani valt in handen van de Engelsen. Duitse troepen overschrijden de demarcatielijn in Frankrijk om de Middellandse Zeekust te bezetten, als reactie op de Geallieerde aanval in Noord-Afrika. Hitler rechtvaardigt dit binnenrukken in een brief aan Pétain.

donderdag, 12 november 1942

Maarschalk Pétain protesteert tegen het binnenrukken van de Duitse troepen in het niet-bezette gebied, maar geeft militairen en politie opdracht geen tegenstand te bieden. In Toulon besluiten de Franse commandanten de versterkingen niet te bezetten en de Franse oorlogsschepen met rust te laten. De Engelsen veroveren Tobroek en Bari in Libië, de Amerikanen Bône in Algerije. Ook Casablanca is gevallen.

vrijdag, 13 november 1942

De commissaris-generaal voor Bestuur en Justitie, dr. Wimmer, waarschuwt tegen plundering van ontruimde gebouwen en stelt dat dergelijke misdrijven met de dood bestraft zullen worden.

zaterdag, 14 november 1942

Geruchten doen de ronde dat admiraal Darlan zich opzettelijk in Noord-Afrika heeft laten gevangen nemen om zich bij de Amerikanen aan te sluiten. Pétain veroordeelt Darlans handelen als een overtreding van zijn bevelen.

maandag, 16 november 1942

Duitse parachutisten landen in Tunis om de Geallieerden vóór te zijn. In Cyrenaica trekken Duitsers en Italianen verder terug en bereiken de Engelsen Derna. Bij Guadalcanal woedt een nieuwe zeeslag.

dinsdag, 17 november 1942

Darlan wordt uit zijn functie gezet vanwege een directe overeenkomst met de Amerikanen over de verdediging van Noord-Afrika tegen de Asmogendheden.

woensdag, 18 november 1942

Darlan en Giraud worden niet erkend door De Gaulle. Roosevelt verklaart geen blijvende politieke overeenkomsten met Darlan te hebben gesloten. De Engelsen veroveren een vliegveld in Tunis met parachutisten, de grootste operatie op dit gebied tot nu toe. In Spanje wordt een gedeeltelijke mobilisatie uitgevoerd om de onafhankelijkheid te garanderen. In Nederland krijgen overheidsinstellingen en bedrijven een oproep tot opgave van mannelijk personeel dat na 1 januari naar Duitsland gestuurd zou kunnen worden.

donderdag, 19 november 1942

De regering te Vichy wijst Laval aan als plaatsvervanger van het staatshoofd in plaats van Darlan, die Hoge Commissaris van Frans Noord- en West-Afrika wordt.

vrijdag, 20 november 1942

Het 8ste Britse leger bereikt Benghazi en de El Agheila-linie. Het wordt bekend dat het kustgedeelte van Den Haag volledig ontruimd moet worden.

zondag, 22 november 1942

De Russen beginnen een offensief bij Stalingrad. De Duitsers zitten ingesloten.

dinsdag, 24 november 1942

Stalingrad is vrijwel volledig omsingeld. De hoop op een Duitse overwinning begint te vervagen. De Franse vloot in Dakar sluit zich aan bij de Geallieerden. In Nederland begint de inbeslagname van kerkklokken.

woensdag, 25 november 1942

Duitsland publiceert de constructie van twee nieuwe wapens: een elektrisch machinegeweer met een vuursnelheid van 3000 schoten per minuut en een gepantserde vlammenwerper.

vrijdag, 27 november 1942

De Duitsers bezetten plotseling Toulon, waarna de Franse vloot zichzelf tot zinken brengt.

zondag, 29 november 1942

De Russen zetten een offensief in bij Rzjev en naderen Oost-Pruisen. In Nederland worden groentekaarten ingevoerd in de grote steden.

dinsdag, 1 december 1942

Djibouti in Frans Somaliland wordt door Geallieerde troepen bezet.

donderdag, 3 december 1942

Darlan richt een "Rijksraad" op die de belangen van het Franse imperium vertegenwoordigt. Londen onthoudt zich van commentaar.

zondag, 6 december 1942

Hevige gevechten in Tunis, waar de As een aanzienlijke strijdmacht verzameld heeft. Luchtaanval op de Philipsfabrieken in Eindhoven met veel burgerslachtoffers.

maandag, 7 december 1942

Koningin Wilhelmina kondigt bestuurlijke hervormingen aan: Indonesië zal na de oorlog als gelijkwaardig deel van het koninkrijk worden behandeld.

zondag, 13 december 1942

Mussert wordt benoemd tot "Leider" van het Nederlandse volk en wordt medeverantwoordelijk voor het bestuur.

dinsdag, 15 december 1942

Evacuaties in Nederland worden verder bemoeilijkt door een verbod op vestiging en verhuizing in diverse steden.

vrijdag, 25 december 1942

De Russen rukken op in de Don-bocht en dreigen een kwart miljoen Duitsers in te sluiten. De Engelse opmars in Libië zet door.

zondag, 27 december 1942

Giraud volgt Darlan op en zal samenwerken met De Gaulle.

woensdag, 30 december 1942

Alle eigenaren van motorvoertuigen en benzinevoorraden in Nederland moeten binnen een week aangifte doen.