Op 4 februari 2021 gaven burgemeester Gebben en de voorzitter van Til van 4 Mei Herdenking een persconferentie over het slepende conflict rondom de crashpalen. Even googelen en je leest dit relaas vanaf het begin.

Een reactie van Fred Vogels die jaren is betrokken bij de geschiedenis van Dronten in de Tweede Wereldoorlog: “Het is het slechts denkbare script van een B-film. Een film waarbij elke logica ver te zoeken is en de intentie van mensen die hun nek hebben uitgestoken, met voeten wordt getreden.”   

Om maar met het laatste te beginnen. Er worden nu mensen opgevoerd als de Verlossers van dit slepende verhaal die feitelijk geen bijdrage hebben geleverd. Het was het werk van Dick Breedijk en de zijnen die jarenlang archieven hebben doorzocht en – met voortschrijdend inzicht – hebben vastgelegd wat er in die donkere dagen van ‘40-‘45 is gebeurd. Schrijnend is dat Breedijk weggeschreven is uit deze ‘moments of glory van de ontknoping’ terwijl juist hij degene was/is (en waarbij ik hem vanaf het begin geholpen heb) die het disfunctioneren van Stichting 4 Mei Herdenking, Stichting Aircrew Forever en Stichting Ongeland letterlijk boven water bracht. Het opvoeren van nieuwe acteurs in deze soap in de personen van de generaal en een tweede Zwanenburg maakt deze film wel erg bizar. Waar Zwanenburg jr. niet of nauwelijks iets kon toevoegen aan het dossier van de crashpalen werd het werk van Breedijk, die al koninklijk is onderscheiden als Ridder voor al zijn research werk, terzijde geschoven of werd de inbreng van Zwanenburg junior niet gedeeld voor mogelijke correctie.

Wat verder terugkijkend in de tijd zijn zinnen in het perscommuniqué als “Het is voor Stichting 4 mei Herdenking Dronten zoeken geweest naar hoe om te gaan met deze nieuwe inzichten.” wel heel erg pijnlijk. Deze Stichting heeft jarenlang door opeenvolgende voorzitters en bestuursleden het onderzoek van Breedijk onder het tapijt geveegd. Hoezo zoeken? Zelfs als er aantoonbare fouten van Zwanenburg sr. werden gevonden, keek men de andere kant op en hulde men zich in stilzwijgen. Vermeld moet blijven dat Zwanenburg sr. geweldig werk heeft gedaan. Maar dat het inzicht van de informatie op de crashpalen  – met het digitaal openstellen van archieven in binnen- én buitenland – veel groter is geworden en dat wordt nu ook weer ontkent door het stichtingsbestuur door te stellen dat het archief van Zwanenburg het enige zaligmakende is. Ook nu werd het werk van Breedijk terzijde geschoven.

Breedijk en ik zijn, met hulp van andere onderzoekers verder gegaan. Door het systeem van mijn website WW2 History Europe is het veel makkelijker en overzichtelijker om de feiten te publiceren. Daarbij is het ook mogelijk om de dwarsverbanden te zien tussen locaties, datums en archiefstukken. Het systeem van de crashpalen is volledig losgelaten als markeringspunt waar een vliegtuig neergekomen is. Immers, de brokstukken kunnen over een heel gebied verspreid liggen. Mijn systeem maakt gebruik van de kavels zoals de ruimtelijke ordening nu is ingericht. Een vliegtuig kan boven Swifterbant zijn aangeschoten, tijdens de crash eerst nog doorvliegen voordat het definitief neerstort. Dat verloop proberen we zoveel mogelijk vast te leggen. De crashpalen kunnen rustig blijven staan als herdenkingspaal maar doen de werkelijke geschiedenis van deze rampen per definitie tekort. Het systeem van de crashpalen op mijn website geeft nu een eerlijk beeld: goede palen, slechte palen, palen die weg moeten en palen die er bij gekomen (zouden moeten) zijn. Nieuwe inzichten worden per ommegaande gepubliceerd. 

Een intimiderende generaal

Als lid van de SGLO vroeg ik vorig jaar Ivo de Jong om actie te nemen. Ivo de Jong, voorzitter van de SGLO en generaal bij Defensie zou naar mijn stellige overtuiging wel indruk maken bij de burgemeester van Dronten. Immers, de 4 Mei herdenking is vooral een feestje van militairen die weinig ophebben met wat er nu daadwerkelijk in WWII is gebeurd. Anders had men al jaren geleden protest aangetekend bij de 4 Mei club vanwege alle verkeerde namen en functies van hun vroegere collega's. Ivo verzekerde mij het op te nemen voor de zaak waar Breedijk/de zijnen en ik zolang voor gestreden hadden. 

Het contact met de burgemeester kwam via mij tot stand, nadat de gemeenteraad was opgeroepen en er vragen gesteld gingen worden. Er kwam een werkgroep. Mijn rol binnen zo'n werkgroep vond ik overbodig omdat ik geen materiedeskundige ben, maar publicist en verbinder van onderzoeken (letterlijk en figuurlijk). De contacten met Dick Breedijk bleven, omdat al snel bleek dat de beoogde samenwerking met de ingevlogen zoon van Zwanenburg op niets uitdraaide: de dossiers van Zwanenburg - met ook de fouten van hem - bleven gesloten. In de terugkoppeling van Breedijk kwam naar voren dat HET ONDERZOEK naar de feiten geen onderzoek was, maar een compromis om de naam van Zwanenburg te beschermen. Althans zo lijkt het. De door mij aangedragen bemiddelaar Ivo de Jong ging een heel ander spel spelen. Niet die van voorzitter/generaal die zijn manschappen beschermt en helpt, maar van een politicus waarvan we in Nederland er al veel te veel hebben: status, politiek gewin en machtspelletjes. Geen bevestiging van de jarenlange inzet van Dick en de zijnen. Voor mij werd het een totaal negeren van mijn werk, wat ik overigens prima vind. De SGLO blijkt al jaren elke interactieve relatie met leden, stelselmatig tegen te werken: informatie kan niet worden gevonden, tenzij je de stapels oude Bulletins (het lijfblad van de SGLO) uit je hoofd kent. Een interactieve database zoals WW2 History Europe al jaren heeft wil men niet. 

Na de publicatie van de eerste versie van dit artikel werd ik benaderd door de generaal in kwestie. Toegegeven, sommige zinnen zijn "schoppen tegen het zere been". Maar de kwalificaties die ik vervolgens om de oren kreeg waren: WW2 History Europe is alleen maar een "knippen en plakken" website. De informatie is gejat van de SGLO. En nog een heleboel diskwalificaties aan het adres van mijn 18 jaar werk. Het is niet de eerste keer dat ik tegen een generaal aanloop. Ook het werk van Breedijk kan in de ogen van de SGLO geen goedkeuring meer krijgen. Elke link naar de bronnen vermeld op WW2 History Europe worden verwijderd. Een staaltje van censuur. 

De SGLO publiceerde jaren geleden de zgn. Verlieslijst. Deze lijst is van oorsprong van Defensie, in het Nederlands geschreven, alwaar ik de informatie vandaan heb. Ik heb toen de Verlieslijst vertaald naar het Engels (met fouten ja). Ik was de eerste en dat was niet zonder gevolgen. Tot op de dag van vandaag is mijn website WW2 History Europe een baken van interactie: duizenden mensen zoeken hun geschiedenis, mensen zoeken mensen. Ik heb veel kunnen "koppelen" met mijn 'knip en plak' werk. Mijn creatieve kant heeft ook geleid tot een Emmy, samen met 3 Amerikanen. En..en.....en.... ik stop hier. Ik hoef me niet te verantwoorden tegen een intimiderende generaal. Want dat is nu net wat ik in 140.000 records probeer te beschrijven.

Eind goed, niet goed. De Stentor 23 april 2021:

Voor de beoordeling van nieuwe informatie heeft de stichting zich verzekerd van de blijvende medewerking van Ivo de Jong, voorzitter van de Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945, en van Tjerk Zwanenburg, de zoon van de inmiddels overleden oud-bergingsofficier bij de Koninklijke Luchtmacht Gerrit Zwanenburg.