Westland Lysander – landen waar niemand je ziet

De Lysander vloog laag. Niet om aan te vallen, maar om onzichtbaar te blijven. Waar andere vliegtuigen hoogte zochten, bleef de Lysander dicht bij de grond. Daar, tussen velden en heggen, begon zijn werk.

De missies gebeurden in de nacht. Geen lichten, geen herkenningspunten, alleen een afgesproken plek ergens in bezet gebied. Soms een veld, soms een open stuk grond dat net groot genoeg was. Meer was er niet nodig – en meer was er ook niet.

De piloot vloog alleen. Dat maakte het anders. Geen bemanning om op terug te vallen, geen overleg. Alles hing af van één persoon en één moment. De landing moest in één keer goed zijn. Geen tweede poging, geen uitwijking.

Op de grond ging het snel. Mensen stapten in of uit, korte woorden, geen tijd voor uitleg. Dan weer weg. Zo snel mogelijk, voordat iemand het zag of hoorde.

De Lysander was gebouwd voor korte starts en landingen. Dat maakte hem uniek. Hij kon komen waar anderen dat niet konden. En juist daardoor werd hij het vliegtuig voor missies die niet op kaarten stonden.

Dit waren geen operaties met grote aantallen of zichtbare resultaten. Dit waren vluchten van vertrouwen. Van kleine momenten die grote gevolgen konden hebben.

De Lysander verdwijnt vaak tussen de grotere verhalen van de oorlog. Maar zonder deze stille vluchten zouden veel andere verhalen nooit hebben plaatsgevonden.

NaamDatumRAF StationIncident
Flight Lieutenant A Y Laurent A Y Laurent1941-11-28Crashed at Farnham SURREY
Aircraftman 1st Class J Roberts J Roberts1941-11-28Crashed at Farnham SURREY
Squadron Leader W G Lockhart W G Lockhart1942-09-01Tempsford
Pilot Officer A J Mott A J Mott1942-05-29TempsfordPresumed written off in landing area
Squadron Leader J Nesbitt-Dufort J Nesbitt-Dufort1942-01-28StradishallDamaged on landing or on take off near Issoudun France
1942-01-15SnailwellCrashed Pershore WORCS
Flight Lieutenant J E Bartrum J E Bartrum1943-05-16Crashed landing at Tempsford
Flying Officer J R G Bathgate J R G Bathgate1943-12-10TangmereCrashed at la-Ville-aux-Bois-les-Pontavert France
Flight Lieutenant S Hankey S Hankey1943-12-16TempsfordCrashed at Ford
Flight Lieutenant R W J Hooper R W J Hooper1943-11-16Tangmere
Flying Officer J M McBride J M McBride1943-12-16TempsfordCrashed at base on return
Flying Officer J M McBride J M McBride1943-11-08TangmereCrashed at base on return
Flying Officer J P Alcock J P AlcockTempsfordCrashed at Messace
Agent Baudry BaudryTempsford
Flying Officer D S Bell D S BellTempsfordForce landed near Plumetot, France
Agent J M L Besnard J M L BesnardTempsford
Flight Lieutenant C P Clark C P Clarkle Bourget
Squadron Leader A W A Compton A W A Comptonle Bourget
Count E de Dampierre E de DampierreTempsfordForce landed near Plumetot, France
Agent Lucien Germerau Lucien GermerauTempsfordCrashed at Messace
Captain P Hysing-Dahl P Hysing-DahlTempsford
Agent W Josset W JossetTempsfordCrashed at Farges-en-Septaine {Cher}
Agent J Lacroix J LacroixTempsfordCrashed at Farges-en-Septaine {Cher}
Flying Officer J A Lamberton J A Lambertonle Bourget
Agent Leseur LeseurTempsford
Commandant R Lorilleaux R LorilleauxTempsfordForce landed near Plumetot, France
Flying Officer J W McDonald J W McDonaldTempsfordCrashed at Farges-en-Septaine {Cher}
Major J W Saunders J W Saundersle Bourget
Flight Lieutenant L L Whitaker L L WhitakerTempsfordShot down Mondesir {Seine-et-Oise}
Leading Aircraftman J A M Harkness J A M Harkness1941-11-28Crashed at Farnham SURREY